Kołatanie serca, nagłe przyspieszenie tętna, zawroty głowy czy krótkotrwałe uczucie nierównego rytmu nie zawsze pojawiają się podczas wizyty u lekarza. Standardowe EKG rejestruje pracę serca tylko przez krótki moment, dlatego sporadyczne zaburzenia mogą nie zostać w nim uchwycone.

W takich sytuacjach pomocne może być badanie Holter EKG, które monitoruje rytm serca przez całą dobę lub dłużej — podczas pracy, odpoczynku, aktywności fizycznej i snu.

Czym jest Holter EKG?

Holter EKG to niewielkie, przenośne urządzenie, które przez określony czas rejestruje elektryczną aktywność serca. Najczęściej zapis trwa 24 godziny, jednak w zależności od częstości występowania objawów lekarz może zalecić dłuższe monitorowanie.

Do klatki piersiowej pacjenta przyklejane są elektrody połączone z rejestratorem. Urządzenie działa automatycznie i zapisuje rytm serca podczas wykonywania zwykłych codziennych czynności.

Badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i nie wymaga pobytu w szpitalu.

Czym Holter różni się od zwykłego EKG?

Standardowe EKG pokazuje pracę serca w krótkim momencie wykonywania badania. Jeżeli zaburzenie rytmu występuje okresowo — na przykład tylko wieczorem, podczas wysiłku albo kilka razy w tygodniu — zapis spoczynkowy może być prawidłowy.

Holter EKG prowadzi rejestrację przez wiele godzin, dzięki czemu zwiększa szansę na uchwycenie nieprawidłowości występującej poza gabinetem.

Badanie pozwala również porównać zapis rytmu serca z godziną pojawienia się dolegliwości zgłoszonej przez pacjenta.

Kiedy wykonuje się Holter EKG?

Lekarz może zalecić badanie między innymi w przypadku:

• nawracającego kołatania serca,
• uczucia nierównego rytmu lub „przeskakiwania” serca,
• nagłych epizodów bardzo szybkiego tętna,
• zawrotów głowy,
• zasłabnięć lub omdleń,
• niewyjaśnionego osłabienia,
• pogorszenia samopoczucia podczas wysiłku,
• podejrzenia zaburzeń rytmu serca,
• potrzeby oceny skuteczności zastosowanego leczenia,
• kontroli rytmu u pacjentów z rozpoznaną chorobą serca.

Holter może być również wykonywany w celu oceny pracy serca po włączeniu określonych leków lub po przebytym zabiegu kardiologicznym.

O tym, czy badanie jest potrzebne oraz jak długo powinien trwać zapis, decyduje lekarz na podstawie objawów i historii zdrowia pacjenta.

Jak wygląda założenie Holtera EKG?

Przed rozpoczęciem badania pacjent zostaje poproszony o odsłonięcie klatki piersiowej. Skóra w miejscach przyklejenia elektrod jest oczyszczana i osuszana. U niektórych osób może być konieczne usunięcie niewielkiej ilości owłosienia, aby elektrody dobrze przylegały i zapewniały odpowiednią jakość zapisu.

Następnie do skóry przyklejane są elektrody połączone przewodami z niewielkim rejestratorem. Urządzenie można nosić przypięte do ubrania, na pasku albo w specjalnym etui — zależnie od wykorzystywanego modelu.

Założenie urządzenia trwa zazwyczaj kilkanaście minut. Po sprawdzeniu jakości zapisu pacjent otrzymuje instrukcję dotyczącą korzystania z aparatu oraz notowania objawów.

Jak wygląda dzień z Holterem?

Podczas badania należy, w miarę możliwości, funkcjonować tak jak zwykle. Holter ma zarejestrować pracę serca w naturalnych warunkach, dlatego nie warto spędzać całego dnia wyłącznie w domu lub celowo ograniczać normalnej aktywności — chyba że lekarz zaleci inaczej.

Można wykonywać codzienne obowiązki, pracować, spacerować i odpoczywać. Jeśli dolegliwości pojawiają się podczas określonych, zwyczajowo wykonywanych czynności, warto zaznaczyć je w dzienniczku.

Nie należy jednak wykonywać dodatkowego, nietypowego wysiłku wyłącznie po to, żeby wywołać objawy.

Dlaczego warto prowadzić dzienniczek objawów?

Sam zapis EKG pokazuje rytm serca, ale nie informuje lekarza, jak pacjent czuł się w danym momencie. Dlatego podczas monitorowania warto zapisywać dokładne godziny wystąpienia dolegliwości.

W dzienniczku należy zanotować:

• kołatanie lub nierówną pracę serca,
• ból albo ucisk w klatce piersiowej,
• duszność,
• zawroty głowy,
• osłabienie,
• uczucie zbliżającego się omdlenia,
• moment rozpoczęcia wysiłku,
• porę przyjmowania leków,
• godzinę zaśnięcia i przebudzenia.

Im dokładniej zostanie podana godzina objawu, tym łatwiej porównać go z zapisem rytmu serca.

Jak przygotować się do badania Holter EKG?

Holter EKG nie wymaga pozostawania na czczo ani szczególnych przygotowań dietetycznych. W dniu założenia urządzenia można normalnie jeść i pić.

Przed wizytą warto:

• wziąć kąpiel lub prysznic,
• dokładnie osuszyć skórę,
• nie nakładać na klatkę piersiową kremów, balsamów, olejków ani pudrów,
• założyć luźne, wygodne ubranie,
• zabrać listę przyjmowanych leków,
• poinformować personel o uczuleniu na plastry lub kleje medyczne.

Kremy i balsamy mogą utrudniać prawidłowe przyklejenie elektrod, dlatego skóra powinna być czysta, sucha i nieposmarowana.

Czy przed badaniem należy odstawić leki?

Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawkowania przyjmowanych leków. Zazwyczaj pacjent kontynuuje dotychczasowe leczenie, chyba że lekarz wyda inne zalecenie.

Warto zapisać godziny przyjmowania leków podczas monitorowania. Informacja ta może mieć znaczenie przy interpretacji wyników.

Czy z Holterem można się kąpać?

Zależy to od rodzaju zastosowanego urządzenia. Wiele rejestratorów nie jest wodoodpornych i podczas badania nie można brać prysznica, kąpieli ani pływać.

Przy dłuższym monitorowaniu niektóre urządzenia można czasowo odłączyć zgodnie z otrzymaną instrukcją. Nie należy jednak robić tego samodzielnie, jeżeli personel nie wyjaśnił wcześniej, w jaki sposób bezpiecznie zdjąć i ponownie podłączyć aparat.

Najważniejsze jest przestrzeganie instrukcji przekazanej podczas zakładania konkretnego modelu Holtera.

Czego unikać podczas badania?

W czasie monitorowania należy:

• chronić rejestrator przed wodą i wilgocią,
• nie odklejać elektrod bez potrzeby,
• nie otwierać urządzenia,
• nie wyjmować baterii,
• nie manipulować przewodami,
• nie kłaść rejestratora bezpośrednio na urządzeniach elektrycznych,
• nie wykonywać badań wykorzystujących silne pole magnetyczne.

Jeśli elektroda odklei się albo przewód zostanie odłączony, należy postępować zgodnie z instrukcją otrzymaną w gabinecie. Warto także zanotować godzinę zdarzenia.

Czy Holter EKG boli?

Badanie jest bezbolesne. Pacjent może jedynie odczuwać niewielki dyskomfort związany z obecnością elektrod i przewodów albo podczas odklejania plastrów po zakończeniu monitorowania.

U osób z wrażliwą skórą może wystąpić miejscowe zaczerwienienie, swędzenie lub podrażnienie. O alergii na kleje medyczne i plastry należy poinformować przed założeniem urządzenia.

Co dzieje się po zakończeniu badania?

Po upływie ustalonego czasu urządzenie należy zwrócić zgodnie z instrukcją otrzymaną w gabinecie. Następnie zapis jest analizowany i opisywany.

Lekarz ocenia między innymi:

• częstość pracy serca w ciągu dnia i podczas snu,
• regularność rytmu,
• występowanie dodatkowych pobudzeń,
• epizody przyspieszenia lub zwolnienia pracy serca,
• przerwy w rytmie,
• zależność między zgłoszonymi objawami a zapisem EKG.

Sam fakt wystąpienia pojedynczych dodatkowych pobudzeń nie musi oznaczać poważnej choroby. Wynik powinien być zawsze interpretowany razem z objawami, historią zdrowia i pozostałymi badaniami pacjenta.

Czy prawidłowy wynik wyklucza zaburzenia rytmu?

Prawidłowy zapis oznacza, że w czasie monitorowania nie stwierdzono określonych nieprawidłowości. Nie zawsze wyklucza jednak zaburzenie pojawiające się bardzo rzadko.

Jeżeli objawy nie wystąpiły w trakcie badania, lekarz może zdecydować o dłuższym monitorowaniu albo zastosowaniu innej metody diagnostycznej. Dlatego tak ważne jest dopasowanie długości zapisu do częstotliwości występowania dolegliwości.

Kiedy objawy wymagają pilnej pomocy?

Holter EKG służy do diagnostyki, ale nie jest urządzeniem alarmowym i nie zapewnia bieżącego nadzoru medycznego.

Jeśli podczas noszenia aparatu pojawią się:

• silny ból lub ucisk w klatce piersiowej,
• nasilona duszność,
• omdlenie,
• nagłe znaczne osłabienie,
• inne gwałtowne i niepokojące objawy,

nie należy czekać na zakończenie badania ani zakładać, że urządzenie automatycznie powiadomi lekarza. Trzeba niezwłocznie wezwać pomoc pod numerem 112 lub 999.

Holter EKG pomaga połączyć objawy z rytmem serca

Największą wartością badania jest możliwość obserwowania pracy serca przez dłuższy czas i porównania zapisu z dolegliwościami występującymi w codziennym życiu.

Prawidłowe przygotowanie skóry, przestrzeganie instrukcji oraz dokładne zapisywanie godzin objawów pomagają uzyskać czytelny i przydatny diagnostycznie zapis.

Umów badanie Holter EKG

Odczuwasz nawracające kołatanie serca, nierówny rytm, zawroty głowy lub epizody osłabienia? Umów konsultację kardiologiczną albo badanie Holter EKG.

Zakres diagnostyki zostanie dobrany indywidualnie do Twoich objawów i historii zdrowia.